ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಹನುಮದ್ವೃತಂ ಇದೆ, ಇದು ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹನುಮನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಪುನಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರದಂದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹನುಮನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ, ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ದರ್ಶನದಿಂದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಲಾಭಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಶಕ್ತಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿ. ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಜೀವನವು ಸಾಫಲ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭವು ಹನುಮನು ರಾವಣನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬಂದ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ದಿನದಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷಗಳು, ಮಾಟ ಮಂತ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕೆಟ್ಟ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಇದ್ದರೂ ಅವು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ: ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ಹನುಮಂತ, ಹರ ಹರ ಹನುಮಂತ, ಕೇಸರಿ ನಂದನಾಯ, ಅಂಜನೀ ಪುತ್ರಾಯ, ವಾಯು ಪುತ್ರಾಯ, ಶ್ರೀರಾಮ ಪ್ರಿಯಾಯ, ರುದ್ರಾತ್ಮಕಾಯ, ಸರ್ವ ದುಷ್ಟ ಗ್ರಹ ಪೀಡಾ ನಿವಾರಕಾಯ ಕುರು ಕುರು ಸ್ವಾಹಾ. ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟ ಗ್ರಹ ಪೀಡೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯ ದಿನ ಉಪವಾಸ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವುದು, ಶ್ರೀರಾಮನ ಭಜನೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. “ಎಲ್ಲಿ ಹನುಮನು, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು; ಎಲ್ಲಿ ರಾಮನು, ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮನು” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಭಜನೆಯು ಹನುಮನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಾನ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತಿ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಜನಿ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಓಂ ಹಂ ಹನುಮತೇ ನಮಃ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು 108 ಬಾರಿ ಜಪಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ ಅಥವಾ ಗೋದೂಳಿ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಹನುಮನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯಂದು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ಹನುಮನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಲಡ್ಡು ಪ್ರಸಾದ, ಮತ್ತು ಹಲ್ವಾ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಬರಲು, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಇವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹನುಮನಿಗೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ. ಹಿಂದೂ ಸನಾತನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜಯಂತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
